सोल, दक्षिण कोरिया । नेपाल र गणतन्त्र कोरियाबीच सन् १९७४ मे १५ मा स्थापना भएको कूटनीतिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउँदै दक्षिण कोरियास्थित नेपाली राजदूतावासले पछिल्लो एक वर्षमा कूटनीति, श्रमिक सुरक्षा, शिक्षा, लगानी, पर्यटन प्रवर्द्धन तथा कन्सुलर सेवामा उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको छ।
महामहिम राजदूत डा. शिवमाया तुम्बाहाङ्फेले औपचारिक रूपमा कार्यभार सम्हालेको एक वर्ष (७ जनवरी २०२५ – ७ जनवरी २०२६) पूरा हुँदा दूतावासले नेपाल–कोरिया सम्बन्धलाई बहुआयामिक रूपमा अघि बढाएको छ।
कूटनीतिक सम्बन्ध सुदृढीकरण
राजदूत तुम्बाहाङ्फेले कोरियामा रहेका विभिन्न मुलुकका राजदूतहरू, कोरियाली राष्ट्रपति, प्रधानमन्त्री, राष्ट्रिय सभाका सांसदहरू तथा नेपाल–कोरिया मैत्री समूहसँग उच्चस्तरीय भेटघाट गर्दै द्विपक्षीय सहकार्य विस्तारमा जोड दिनुभएको छ। संसदीय मैत्री समूहबीच अनुभव आदान–प्रदान र कोरियाको विकास मोडल नेपालमा भित्र्याउने विषयमा महत्वपूर्ण छलफल भएका छन्।
शिक्षा र विद्यार्थी हितमा प्राथमिकता
कोरियामा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थीहरूको संख्या १५ हजार नाघेको सन्दर्भमा दूतावासले विश्वविद्यालय भ्रमण, विद्यार्थी–प्राध्यापकसँग प्रत्यक्ष संवाद तथा समस्या समाधानमा सक्रिय भूमिका खेलेको छ। भिसा प्रक्रियालाई सहज बनाउन कोरियाली परराष्ट्र मन्त्रालयसँग समन्वय गरी नेपालमा भिसा सहजीकरण केन्द्र स्थापना कार्यान्वयनमा आएको छ।
श्रमिक सुरक्षा र कल्याणमा उल्लेखनीय काम
दूतावासले विगत एक वर्षमा ३१ जना नेपाली श्रमिकको शव व्यवस्थापन, १७ जनाको मानसिक स्वास्थ्य उद्धार, दर्जनौं औद्योगिक दुर्घटनाका पीडितलाई उपचार, कानुनी समन्वय तथा आर्थिक सहयोग प्रदान गरेको छ।
मानसिक स्वास्थ्य परामर्श, श्रमिक सचेतना कार्यक्रम, “सुनौँ–सिकौँ” अभियान तथा EPS सम्मेलनमा नेपाली श्रमिकको सुरक्षाका विषयमा सशक्त आवाज उठाइएको छ।
लगानी, पूर्वाधार र प्रविधिमा सहकार्य
कोरियाली तथा बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूसँग जलविद्युत, रेल, स्मार्ट सिटी, कृषि र प्रविधि क्षेत्रमा लगानी प्रवर्द्धनका लागि बैठकहरू सम्पन्न भएका छन्। विशेष गरी KORAIL र Busan Technopark सँगको सहकार्यले नेपालमा आधुनिक पूर्वाधार विकासको ढोका खोलेको छ।
पर्यटन र सांस्कृतिक प्रवर्द्धन
नेपाल डे २०२५, Ulsan Ulju Mountain Film Festival र Multicultural Festival जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रममार्फत नेपालको संस्कृति, बुद्ध जन्मभूमि लुम्बिनी र सगरमाथाको विश्वव्यापी प्रचार गरिएको छ। पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि विशेष भिडियो सामग्रीसमेत निर्माण गरिएको छ।
कन्सुलर सेवा विस्तार
एक वर्षको अवधिमा दूतावासले १९ हजारभन्दा बढी सेवाग्राहीलाई कन्सुलर सेवा प्रदान गरेको छ। राहदानी नवीकरणदेखि भिसा, कानुनी प्रमाणीकरण र घुम्ती सेवा मार्फत नेपाली समुदायलाई सहज सेवा उपलब्ध गराइएको छ।
निष्कर्ष
दक्षिण कोरियास्थित नेपाली राजदूतावासले एक वर्षको अवधिमा कूटनीतिक मर्यादा, जनमुखी सेवा र राष्ट्रहितलाई केन्द्रमा राख्दै प्रभावकारी काम गरेको छ। श्रमिक सुरक्षा, शिक्षा, लगानी र पर्यटन प्रवर्द्धनमा देखिएको सक्रियताले नेपाल–कोरिया सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने विश्वास गरिएको छ।
